(*)

Η αμηχανία που προκαλείται από αυτή τη μετέωρη συνθήκη, από τέτοια Κρίση, περνάει και στους θεωρητικούς του πράγματος που προσπαθώντας να κατανοήσουν το άγνωστο φαινόμενο, το ερχόμενο, αποδεικνύουν εμφατικά πως το μόνο που ξέρουν να κάνουν είναι να κατανοούν πρώτα τους εαυτούς τους και έπειτα τις έννοιες τους, αλλά ποτέ κάτι αληθινά Ξένο – πως δεν έχουν ιδέα για τι πραγματικά μιλάνε. «Ακατανόητο ετούτο το παιδί» έλεγαν μεταξύ τους.
Ακατανόητοι, ακατανόητοι, ακατανόητοι,
Από πείσμα μείναμε μόνοι.
Πάψετε πιά να θολώνετε τα μάτια σας
Μην κάνετε ρυτίδες σας κάνουν άσκημο
Κανένας Δε μας τα Πε αυτά ούτε τα σκέφτηκε
Ποιος θέλατε να μας τα πει. Κι ας υπήρξαν ποιητές και διανοούμενοι, ας υπήρξαν τρελοί που έβλεπαν αυτό που απουσίαζε από το σύμπαν μιας τέτοιας καθαρότητας, κι ας υπήρξαν αυτοί που ασφυκτιούσαν μέσα στα στενάχωρα όρια των Κατηγοριών, αυτοί που έβλεπαν τη πραγματικότητα να ξεχειλίζει, να μη χωρά στο Μοντέλο. Κάποιοι μάλιστα μίλησαν για τέρατα και για φρικιά που κατακλύζουν τον τόπο, κάποιοι μίλησαν για το ασυγκράτητο της ζωής. Έβραζε ο όχλος με βουητό που λεει
Πάντ’ από πριν τη μέλλουσα ιστορία. Όταν ο ποιητής ή ο διανοούμενος της ρωγμής, όταν ο τρελός υπογράμμιζε τα σημεία της ανατροπής, ο στρατός του καθεστώτος απλώς δεν έβλεπε μπροστά του: ήταν θέσει αδύνατο να καταλάβει. Και καλώς, θα πρόσθετα εγώ.

((*))

ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΛΙΓΟΙ

Είμαστε εμείς οι ονειροπαρμένοι τρελλοί της γης
Με τη φλογισμένη καρδιά και τα έξαλλα μάτια.
Είμαστε οι αλύτρωτοι στοχαστές και οι τραγικοί ερωτευμένοι.
Χίλιοι ήλιοι κυλούνε μες στο αίμα μας
Κι ολλούθε μας κυνηγά το όραμα του απείρου.
Η φόρμα δεν μπορεί να μας δαμάσει.
Εμείς ερωτευτήκαμε την ουσία του είναι μας
Κι σ’ όλους με τους έρωτες αυτής αγαπούμε.
Είμαστε οι μεγάλοι ενθουσιασμένοι κι οι μεγάλοι αρνητές.
Κλείνουμε μέσα μας τον κόσμο όλο κι δεν είμάστε τίποτα απ
Αυτόν τον κόσμο
Οι μέρες μας είναι μια πυρκαγιά κι οι νύχτες μας ένα πέλαγο.
Γύρω μας αντηχεί το γέλιο των ανθρώπων.

Είμαστε οι προάγγελοι του χάους

(1950)

((*))

Από την άλλη, αυτό το μπέρδεμα με το νεοφιλελεύθερο ευφηολόγημα, η παρανόηση πως πρόκειται για φαινόμενο Ίδιο της μετανεωτερικότητας, πηγάζει από τη θέληση του να ταυτίσει τον εαυτό του με το ερχόμενο, να συνδέσει τον εαυτό του με το μέλλον, με το μετά του πράγματος, απλά και μόνο μέσα από διαφημιστικές καταχωρήσεις, μέσα από την Προπαγάνδα, δίχως να μπορεί να καταλάβει, χωρίς να χωράει στο νου του πως η ιστορία δεν μπαίνει σε προκάτ καλούπια, πως το ερχόμενο όταν έρθει θα κλωτσάει. Η διαδικασία παρετηρήθη
Κι από τα μάτια της επιτροπής
Τα θριαμβευτικά και φοβισμένα
Από τη δυσδαιμονία των οιωνών. Και τι ευφημισμός ένας τέτοιος αυτοπροσδιορισμός ως “νεοφιλελευθερισμός”, πόσο εύηχο να ακούγεται το όνομα του, το όνομα του Κακού, όταν απλώς συγκρότησε τον τελευταίο και μοιραίο διάδοχο της νεωτερικής ολοκλήρωσης, όταν απλώς πόνταρε τα ρέστα του στη λογική του ναζισμού, τη λογική που όρισε τα όρια της τελείωσης του νεωτερικού φασισμού, που προκάλεσε την Αμφισβήτηση του θεολογικού της καθεστώτος, που τέλειωσε τη νεωτερικότητα μια για πάντα. Τον βασιλιά τον κρέμασαν, κι αυτό
Τη συνοδεία τυμπάνων από δέρμα. Οι “νεοφιλελεύθεροι” ναζί δεν είναι μεταμοντέρνοι, είναι οι τελευταίοι των μοντέρνων, είναι η τελευταία κουράδα της Ιστορίας. Η ρήξη της νεωτερικότητας με τον Πολιτισμό και την Ιστορία απέτυχε: δεν ζει ο άνθρωπος ριγμένος σε αμνησία – Μανόλη Καντ χάσαμε.

(*)

Η Κρίση θα κρίνει και θα αποκριθεί. Η Κρίση και η Αμφισβήτηση, ο Αναστοχασμός του εαυτού και του Πράγματος: όταν γνωρίζεις πώς δουλεύει το Πράγμα, όταν καταλαβαίνεις το παιχνίδι και βλέπεις κατάματα το Κακό, όταν ξέρεις τι σου συμβαίνει, δεν υπάρχει επιστροφή. Να σκέφτεσαι το μοντέρνο, έτσι λέει η θεωρία η μεταμοντέρνα. Να το σκέφτεσαι σαν Ξένο, από τη θέση μέσα, από τη θέση έξω, από τη θέση ανάμεσα. Με ένα ξεκούνημα, ή και μ’ έναν σεισμό. Ή και με τη βία που τώρα σ’ εξωθεί εκτός του κοινωνικού, εκτός της ορθότητας, εκτός του σώματος σου, στα άκρα, ανάμεσα σε δύο κόσμους με θέα πανοραμική, ΕΚΤΟΣ ΕΑΥΤΟΥ για ν’ αποκτήσεις μια θέση εξωτερική – σαν να ‘σαι ερημίτης ή και αναχωρητής, σαν φιλόσοφος ξεβράκωτος, γυμνός, έτοιμος για τη μεγάλη επιστροφή.
Η Κρίση είναι Αναστοχαστική.

Το σώμα και η έξαψη του – ο τόπος και η σταθερά του – ο καιρός και η αρχή του – μια απουσία – ό,τι σε ορίζει.
Κατά τα’ άλλα είμαστε οι ίδιοι
Φορώντας όλη μέρα ένα ρούχο
Με κόκκινα κουμπιά
Με τσέπες φαρδιές
Με μαλλιά σκονισμένα
Τρέχοντας να χαϊδέψουμε
Σκυλιά.

*

*διάσπαρτος στα κόκκινα, ο ποιητής Γιώργος Μακρής.

Τώρα, που η ανεξέλεγκτη διαδικασία ανάλυσης και επανασύνθεσης του πραγματικού ολοκληρώνεται – εξαπλώνεται δηλαδή προς το όλον – η πολιτική βαδίζει στο δρόμο που χαράσσει το κυρίαρχο χαρακτηριστικό της διαδικασίας, ο σχεδιασμός.

Ο με αυστηρότητα σχεδιασμένος δρόμος οδηγεί την πολιτική στο μοναδικό του τέλος, την εκλεπτυσμένη διαχείριση του σχεδιασμένου όλου. Μόνο το θραύσμα, ως το περίσσευμα της ανάλυσης και της επανασύνθεσης, είναι εκείνο το ριζικά διαφορετικό που ξανά και ξανά απαντάει στην ουσία της διαδικασίας, στη fragmentation [#2, #1].

Κι ενώ το θραύσμα αποπέμπεται σταθερά, εκείνο συνεχώς επιστρέφει στον τόπο που από πάντα βασίλευε, στο κατεξοχήν αυτοεγκλειόμενο συνεχές, στο σώμα. Μόνο η καθολική αφαίρεση του σώματος απ’τη διαδικασία δύναται το θραύσμα να το εξαφανίσει. Η ως τώρα τεχνική σχέση με το σώμα δεν επαρκεί. Εκείνο συνεχώς θα διαφεύγει, θα επιστρέφει σχεδόν ανεπίγνωστα, σωματικά, ή βαθιά ως αρρώστια.

Μόνο μέσα απ’το σώμα μπορεί ο δρόμος της πολιτικής να παρεκκλίνει της προσχεδιασμένης πορείας του και να πραγματοποιήσει Στροφή μέσα στην ιστορία. Το ‘πώς‘ αυτής της Στροφής και το ‘προς-τα-πού‘ δεν εναπόκειται στον ανθρώπινο χειρισμό. Η αμετάφραστη γλώσσα που το σώμα μιλάει είναι ανείπωτη, αν και η πιο κοινή. Μόνο ως απόηχος¹ ακούγεται μέσα στις λέξεις.

*

*
*
(*)

¹Το ‘πώς’ της Στροφής έρχεται από το ουσιώδες νόημα της προσπάθειας. Της σωματικής. Εκείνο που με την προσπάθεια άγεται, είναι αυτό που καθιδρύει τον αγώνα. Η αγωνία, ως το ξαφνικά αγόμενο, εμφανίζεται ως απόλυτη μετάνοια για το ξεκίνημα. Η αγωνία καθιστά τον αγώνα αυτό που είναι.

Και μόνο στην ουσία του αγώνα τελείται ο άθλος. Κατά τον άθλο, η επιφερόμενη αθλιότητα αναζητά τη ματαίωση. Από εκεί αναδύεται και η κρυφή ουσία της άθλησης. Μια από αιώνες προετοιμασία ώστε ο άθλος να τελεστεί.

Το ‘προς-τα-πού’ της Στροφής είναι η κατεύθυνση που κρύβει η ‘προσπάθεια’ μέσα της. Και μόνο στον έρωτα το σωματικό ξαναβρίσκει η λέξη την παλιά σημασία της, ως προσ-πάθεια. Ως μία με πάθος προσήλωση, ως αφοσιωμένη επιθυμία.

Εκεί που αφηνόμαστε να συντριβούμε επάνω στο σώμα του άλλου. Εκεί που το σώμα μας δείχνει ακούσια εμπιστοσύνη σε αυτό που ερωτεύεται. Εκεί βρίσκεται ο κατεξοχήν τόπος της πολιτικής. Ως τέχνη του βίου, η πολιτική θέλγεται άδολα απ’τη συνάντηση που γεννάει ζωή.

Στην καύλα – εκεί που το σώμα ξυπνάει κι ανοίγει στον κόσμο – ανασαίνει η ουσία της πολιτικής.

*

Κι εσύ νομίζεις πως θα φύγει.
Μα πώς να φύγει ο Βασιλιάς;
Και πού θα αφήσει τον λαό του;

Η οικογένεια Παπανδρέου είναι η βασιλική οικογένεια εξ Αμερικής – από πάντα. Και ναι, νοιάζεται η οικογένεια αυτή τη χώρα της, νοιάζεται για τον λαό της – όπως κάθε βασιλιάς νοιάζεται για το Βασίλειο και τους υπηκόους του, όπως νοιάζεται ο καθένας μας για κάτι που του ανήκει. Και στα δύσκολα φαίνεται ο Βασιλιάς. Ακόμα κι αν χρειαστεί να πατήσει πάνω στα πτώματα μας.

(Όταν χιλιάδες φωνάζουν το όνομα του παππού σου και του πατέρα σου Βασιλιά, όταν στέκεσαι δίπλα σε τέτοιο παραλήρημα, όταν στον ύπνο σου ονειρεύεσαι τριακόσιες χιλιάδες κόσμο να βρωντοφωνάζουν το όνομα σου, να σε λατρεύουν, ιαχές για την πάρτη σου, όταν ακούς την αγάπη, τι να κλάσει ο ΟΗΕ ή και λίγα φράγκα παραπάνω; Με τι λιγότερο να καβλώσεις; Πώς αλλιώς να υπάρξεις; Ανθρώπινη είναι η ιστορία. Σαν προορισμός.)

Να προσευχόμαστε λοιπόν γι αυτή την οικογένεια, να τη φωτίσει ο Θεός.
Ο λαός μας ανήκει στον ΓΑΠ.
Θα γίνει ό,τι θεωρεί ΣΩΣΤΟ ΑΥΤΟΣ.
*

Έβλεπα έναν μπάτσο της NY επί είκοσι χρόνια.
Τον έβλεπα περισσότερο κι απ’ τον πατέρα μου.
Ένας μπάτσος της ΝΥ με μεγάλωσε εμένα.
Φέτος τον σκότωσα. Του ‘δωσα μια και τον έριξα από τις σκάλες.
Και το σύμπαν καταρρέει γύρω μου,
τώρα που έμεινα δίχως στήριγμα, δίχως κέντρο,
τώρα που έπεσε το Χόλιγουντ μέσα μου.

*